วันศุกร์ที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

น้ำล้างหอยลาย ล่อกำจัดยุงลาย

ทรายอะเบทที่ใช้กำจัดลูกน้ำยุงลาย มาจากการนำสารทีมีฟอสมาเคลือบทราย เพื่อถ่วงน้ำหนักให้ถุงทรายอะเบทจมอยู่ก้นถังน้ำ...แต่ปัญหาที่ตามมา ทรายอะเบทไม่ว่าจะยี่ห้อใดก็ตามมักจะทำให้น้ำขุ่น เกิดฝ้าขาวลอยอยู่บนผิวน้ำ และมีกลิ่นเหม็นเน่า ส่งผลให้ชาวบ้านกลัวผลข้างเคียง ไม่กล้านำน้ำนั้นมาใช้อุปโภค

เป็นอีกเหตุผล...ทำให้การปราบยุงลาย พาหะไข้เลือดออก ไม่ค่อยได้ผล

“ทุกปีในช่วงต้นฤดูฝน จะมีเจ้าหน้าที่สาธารณสุข อบต.นำทรายอะเบทมาแจกจ่ายตามหมู่บ้าน แต่ชาวบ้านรับไปพอเป็นพิธี แต่ไม่ได้นำมาใช้ ทางสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติจึงได้ให้ทุนสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข ทำวิจัยหาสารตัวอื่นมาทดแทนทรายอะเบท”

ดร.อภิวัฎ ธวัชสิน หัวหน้าศูนย์พิษวิทยา สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เผยถึงที่มาการคิดประดิษฐ์เครื่องดักทำลายลูกน้ำยุงลาย...โดยเริ่มจากนำหินภูเขาไฟ ซีโอไลน์ ที่กลุ่มผู้เลี้ยงปลาสวยงามนิยมใช้กัน เพราะมีคุณสมบัติช่วยย่อยตะกอนของเสียในตู้ปลาได้

เลยคิดจะนำหินภูเขามาใช้แทนทราย เพื่อจะแก้ปัญหาน้ำขุ่น ฝ้าขาวและกำจัดกลิ่นเน่า

แต่หลังจากนำไปแจกจ่ายให้ชาวบ้านใช้ ชาวบ้านยังกลัวเหมือนเดิม เพราะยังใช้สารทีมีฟอสเคลือบเหมือนเดิม...ทีมงานวิจัยต้องตั้งหลักคิดหาวิธีใหม่ในการกำจัดยุงลาย

เมื่อชาวบ้านกลัว ไม่กล้าใช้หินภูเขาไฟเคลือบสารไปหย่อนในถังเก็บน้ำบ้าน...ทีมวิจัยเลยคิดจะใช้วิธีเอาหินภูเขาไฟเคลือบสารไปใส่ภาชนะอย่างอื่นแทน

แต่มีปัญหาว่า จะใช้วิธีไหนถึงจะหลอกล่อให้ยุงลายมาวางไข่ในภาชนะนั้นได้อย่างไร

“บังเอิญระหว่างคิดหาวิธีหลอกยุง หนึ่งในทีมงานวิจัยได้ไปซื้อหอยลายเพื่อมาทำกับข้าวกินในครอบครัว และได้แช่หอยลายวางทิ้งไว้ในครัว เมื่อกลับเข้ามาทำกับข้าว สังเกตเห็นยุงลายบินมาตอมและเกาะหอยลายเป็นจำนวนมาก เราจึงได้โจทย์ใหม่ คิดว่าอาหารทะเลน่าจะเป็นตัวล่อยุงลายได้ จึงทดลองนำกุ้ง หอย ปู ปลา หลายๆชนิด นำมาแช่น้ำและวางในถาดล่อ ปรากฏว่ายุงสนใจหอยลายมากที่สุด รองลงมาคือกุ้งกุลาดำ”

แต่เพื่อให้ชาวบ้านนำไปใช้ได้สะดวก จึงนำน้ำล้างหอยลายไปสกัดแห้ง แล้วนำมาทาเคลือบภายในโถสีดำ ที่ออกแบบล่อให้ยุงลายมาวางไข่...และใส่น้ำสะอาดลงไปในโถสีดำ ตามด้วยใส่หินภูเขาไฟเคลือบสารกำจัดลูกน้ำยุง

ผลการนำไปทดสอบในสวนยาง สวนผลไม้ในหลายจังหวัด ปรากฏผล เมื่อยุงลายมาวางไข่ หลังฟักตัวออกมาเป็นลูกน้ำจะเริ่มตาย...การวางล่อกำจัดยุงลายแต่ละครั้ง หินภูเขาไฟต้องเติมเพิ่มทุก 3 เดือน และทุก 6 เดือนต้องนำแผ่นเคลือบสารสกัดแห้งจากหอยลายปิดภายในโถล่อยุงลาย

อุปกรณ์กำจัดหอยลายชุดนี้ได้ถูกขึ้นบัญชีนวัตกรรมไทยของภาครัฐเรียบร้อยแล้ว หน่วยงานรัฐ อบต. สนใจจัดซื้อนำไปแจกจ่ายให้ชาวบ้าน สอบถามได้ที่ 0-2951-0000 ต่อ 99717, 08-9856-5006.

เพ็ญพิชญา เตียว